کلید مینیاتوری

در هر تابلو برق، از تابلوی یک آپارتمان تا تابلوی فرمان یک کارخانه، اولین خط حفاظت هر مدار در برابر اضافه‌بار و اتصال کوتاه، یک کلید مینیاتوری است. این کلید که در بازار «فیوز مینیاتوری» یا MCB هم نامیده می‌شود، هنگام عبور جریان غیرمجاز مدار را به‌طور خودکار قطع می‌کند و از سوختن سیم‌ها، آتش‌سوزی و آسیب به تجهیزات جلوگیری می‌کند. برخلاف فیوز، پس از رفع ایراد فقط با بالا زدن اهرم دوباره وصل می‌شود. در این بخش از فروشگاه برق و صنعت شاهین، انواع کلید مینیاتوری برای مصارف ساختمانی و صنعتی گرد آمده است.

کلید مینیاتوری چگونه کار می‌کند؟

داخل این کلید دو مکانیزم حفاظتی قرار دارد. بخش حرارتی، یک تیغه دوفلزی است که در اضافه‌بار طولانی گرم می‌شود، خم می‌شود و با تأخیر کلید را قطع می‌کند؛ هرچه اضافه‌بار شدیدتر باشد، قطع سریع‌تر انجام می‌شود. بخش مغناطیسی، یک بوبین است که در لحظه اتصال کوتاه با جریان بسیار زیاد، ظرف چند میلی‌ثانیه کلید را قطع می‌کند. ترکیب این دو، هم از کابل در برابر گرم شدن تدریجی و هم از کل مدار در برابر اتصال کوتاه محافظت می‌کند.

انواع کلید مینیاتوری

بر اساس منحنی قطع B، C و D

منحنی قطع نشان می‌دهد بخش مغناطیسی کلید در چند برابر جریان نامی عمل می‌کند. منحنی B حدود ۳ تا ۵ برابر جریان نامی قطع می‌کند و برای بارهای اهمی و کابل‌های طولانی مناسب است. منحنی C با قطع در ۵ تا ۱۰ برابر جریان نامی، رایج‌ترین انتخاب برای روشنایی، پریزها و موتورهای کوچک است. منحنی D با قطع در ۱۰ تا ۲۰ برابر جریان نامی، برای بارهایی با جریان هجومی زیاد مانند ترانسفورماتورها و موتورها به کار می‌رود.

بر اساس تعداد پل

نوع تک‌پل و تک‌پل با نول برای مدارهای تک‌فاز، دو پل برای قطع هم‌زمان فاز و نول، سه‌پل برای مصرف‌کننده‌های سه‌فاز بدون نول و چهار پل برای مدارهای سه‌فاز همراه با نول استفاده می‌شود.

بر اساس قدرت قطع

قدرت قطع، حداکثر جریان اتصال کوتاهی است که کلید بدون آسیب می‌تواند قطع کند. برای مصارف خانگی و تابلوهای کوچک معمولاً ۶ کیلوآمپر کافی است، اما در تابلوهای صنعتی و نزدیک به ترانسفورماتور، قدرت قطع ۱۰ کیلوآمپر یا بیشتر لازم است.

کلید مینیاتوری DC

نوع AC لزوماً برای قطع جریان مستقیم مناسب نیست، چون قوس الکتریکی در جریان DC به‌راحتی خاموش نمی‌شود. برای سیستم‌های باتری، شارژرها، سیستم‌های خورشیدی و مدارهای فرمان DC باید از کلید مخصوص DC استفاده کرد؛ برای نمونه قیمت کلید مینیاتوری DC شراک BM015202 را ببینید.

نکات مهم در انتخاب کلید مینیاتوری

اولین و مهم‌ترین نکته، هماهنگی جریان نامی کلید با سطح مقطع کابل است؛ جریان کلید باید کمتر یا مساوی جریان مجاز کابل باشد تا پیش از داغ شدن کابل عمل کند. سپس منحنی قطع را بر اساس نوع بار، تعداد پل را بر اساس نوع مدار و قدرت قطع را بر اساس جریان اتصال کوتاه محل نصب انتخاب کنید. برای سیستم‌های DC هم حتماً از مدل مخصوص جریان مستقیم با رعایت قطبیت استفاده کنید.

کلید مینیاتوری، کلید حرارتی یا کلید کامپکت؟

کلید مینیاتوری برای حفاظت کابل و مدارهای عمومی تا حدود ۶۳ آمپر طراحی شده است. برای موتورها، کلید حرارتی یا کلید محافظ موتور مناسب‌تر است که جریان حرارتی آن دقیقاً روی جریان نامی موتور تنظیم می‌شود؛ برای نمونه قیمت کلید حرارتی اشنایدر GV2ME05 را ببینید. برای جریان‌های بالاتر و فیدرهای اصلی تابلو هم از کلید کامپکت با تنظیمات قابل تغییر استفاده می‌شود؛ برای این بخش قیمت کلید کامپکت اشنایدر NSX160 را بررسی کنید.

کلید مینیاتوری و کلید محافظ جان

این کلید در برابر نشت جریان به زمین و برق‌گرفتگی حفاظتی ندارد، چون جریان‌های چند ده میلی‌آمپری را تشخیص نمی‌دهد. برای حفاظت افراد، کلید مینیاتوری باید همراه با کلید محافظ جان نصب شود یا از نوع ترکیبی RCBO استفاده شود؛ برای این بخش انواع کلید محافظ جان را ببینید.

حفاظت مدارهای ۲۴ ولت

در مدارهای ۲۴ ولت DC که از منبع تغذیه سوئیچینگ تغذیه می‌شوند، ممکن است جریان اتصال کوتاه آن‌قدر زیاد نشود که بخش مغناطیسی کلید عمل کند؛ در نتیجه کلید قطع نمی‌شود اما ولتاژ کل تابلو افت می‌کند. در این مدارها از ماژول‌های حفاظت الکترونیکی استفاده می‌شود؛ برای نمونه قیمت ماژول توزیع توان MICO مورالکترونیک را ببینید.

قیمت کلید مینیاتوری به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت کلید مینیاتوری به برند، جریان نامی، تعداد پل، منحنی قطع، قدرت قطع و نوع AC یا DC بستگی دارد. کلیدهای تک‌پل با قدرت قطع ۶ کیلوآمپر اقتصادی‌ترین گروه‌اند و مدل‌های چهار پل، قدرت قطع بالا و مدل‌های DC گران‌تر هستند. به دلیل نوسانات نرخ ارز، برای اطلاع از قیمت روز و موجودی هر مدل، صفحه همان محصول را ببینید یا برای استعلام قیمت روز با کارشناسان فروش تماس بگیرید.

خرید کلید مینیاتوری از برق و صنعت شاهین

برق و صنعت شاهین انواع کلید مینیاتوری و سایر تجهیزات حفاظتی تابلو را برای پیمانکاران ساختمانی، تابلوسازان و واحدهای صنعتی عرضه می‌کند. برای آشنایی با جایگاه این کلید در کنار سایر اجزای تابلو، مقاله انواع تجهیزات تابلو برق صنعتی را هم ببینید. برای انتخاب دقیق، جریان مدار، سطح مقطع کابل، نوع بار و تعداد پل را پیش از خرید کلید مینیاتوری برای کارشناسان ما بفرستید.

سوالات متداول درباره کلید مینیاتوری

فرق کلید مینیاتوری با فیوز چیست؟

فیوز پس از یک بار عملکرد می‌سوزد و باید تعویض شود، اما کلید مینیاتوری پس از رفع ایراد با بالا زدن اهرم دوباره وصل می‌شود و در عین حال به‌عنوان کلید قطع و وصل مدار هم کاربرد دارد.

چرا کلید مینیاتوری هنگام روشن شدن دستگاه قطع می‌کند؟

معمولاً به دلیل جریان هجومی لحظه روشن شدن بارهایی مانند موتور، ترانس یا چراغ‌های با درایور الکترونیکی است. در این حالت ممکن است کلید با منحنی C یا D مناسب‌تر باشد، البته به شرط اینکه با کابل مدار هماهنگ باشد.

آیا کلید مینیاتوری ۲۰ آمپر را می‌توان به جای ۱۶ آمپر گذاشت؟

فقط در صورتی که کابل مدار برای جریان ۲۰ آمپر مناسب باشد. افزایش آمپر کلید بدون توجه به کابل، حفاظت کابل را از بین می‌برد و خطر آتش‌سوزی دارد.