رله ارت فالت

بخش بزرگی از خطاهای شبکه برق، از جمله آسیب عایق کابل، رطوبت در جعبه ترمینال موتور و تماس یک فاز با بدنه تجهیز، ابتدا به‌صورت نشت جریان به زمین شروع می‌شوند. این جریان‌ها اغلب آن‌قدر کوچک‌اند که فیوز یا کلید اتوماتیک متوجه آن‌ها نمی‌شود، اما می‌توانند باعث برق‌گرفتگی، آتش‌سوزی یا سوختن سیم‌پیچ موتور شوند. رله ارت فالت جریان نشتی به زمین را اندازه می‌گیرد و پیش از تبدیل شدن آن به یک حادثه، فرمان قطع مدار را صادر می‌کند. در این بخش از فروشگاه برق و صنعت شاهین، انواع رله ارت فالت برای تابلوهای فشار ضعیف و حفاظت خطای زمین در شبکه‌های فشار متوسط گرد آمده است.

رله ارت فالت چگونه کار می‌کند؟

در یک مدار سالم، مجموع جریان‌هایی که از فازها و نول رفت و برگشت دارند صفر است. رله ارت فالت در تابلوهای فشار ضعیف این مجموع را با یک ترانس جریان حلقوی به نام CBCT اندازه می‌گیرد؛ همه فازها و نول از داخل این ترانس عبور می‌کنند و اگر بخشی از جریان از مسیر دیگری به زمین نشت کند، تعادل به هم می‌خورد و در ثانویه ترانس، جریانی متناسب با نشتی ظاهر می‌شود. رله این جریان را با مقدار تنظیم‌شده مقایسه می‌کند و در صورت عبور از آن، پس از زمان تأخیر تعیین‌شده، از طریق بوبین قطع کلید اصلی یا کنتاکتور، مدار را قطع می‌کند.

در شبکه‌های فشار متوسط، جریان باقیمانده معمولاً از جمع سه ترانس جریان فازها یا از یک ترانس جریان روی اتصال نول ترانسفورماتور به زمین اندازه‌گیری می‌شود و حفاظت ارت فالت به‌عنوان یکی از توابع رله حفاظتی اصلی فیدر انجام می‌شود.

تفاوت رله ارت فالت با کلید محافظ جان

کلید محافظ جان، ترانس، رله و کلید قطع را در یک بدنه دارد و با حساسیت ثابت، معمولاً ۳۰ یا ۳۰۰ میلی‌آمپر، برای مدارهای نهایی و جریان‌های نسبتاً کم ساخته می‌شود. اما رله ارت فالت از کلید قطع جداست و با یک CBCT مناسب، می‌تواند کلیدهای بسیار بزرگ هوایی و کامپکت با جریان‌های صدها و هزاران آمپر را فرمان دهد. علاوه بر این، حساسیت و زمان تأخیر آن قابل تنظیم است و به همین دلیل می‌توان بین رله‌های بالادست و پایین‌دست هماهنگی (سلکتیویته) ایجاد کرد تا با نشتی در یک فیدر، کل کارخانه بی‌برق نشود.

انواع رله ارت فالت

رله ارت فالت فشار ضعیف

این نوع که با نام رله نشتی جریان یا ELR هم شناخته می‌شود، روی ریل یا درب تابلو نصب می‌شود و همراه با CBCT کار می‌کند. حساسیت آن در بسیاری از مدل‌ها از ۳۰ میلی‌آمپر تا چند آمپر و زمان تأخیر آن از حالت لحظه‌ای تا چند ثانیه قابل تنظیم است. برای نمونه، قیمت رله نشتی جریان و ارت فالت لواتو 31RM415 را ببینید. در مدارهایی که اینورتر یا یکسوکننده دارند، جریان نشتی ممکن است مؤلفه DC داشته باشد و باید از مدل‌های سازگار با این شکل موج استفاده کرد.

حفاظت ارت فالت در فشار متوسط

در فیدرهای فشار متوسط، حفاظت خطای زمین لحظه‌ای و زمان‌دار (کدهای ANSI 50N و 51N) در کنار حفاظت جریان اضافه، معمولاً درون یک رله حفاظتی دیجیتال قرار دارد؛ برای نمونه قیمت رله حفاظتی جریان اضافه تایترونیک SSG-C4800 را ببینید. در شبکه‌هایی که جریان خطای زمین بسیار کوچک است، مانند شبکه‌های با نول ایزوله یا زمین‌شده از طریق امپدانس، از حفاظت ارت فالت جهت‌دار (67N) و CBCT حساس استفاده می‌شود.

حفاظت خطای زمین محدود ترانسفورماتور

برای حفاظت سیم‌پیچ ترانسفورماتور در برابر خطای زمین نزدیک به نقطه نول، که جریان آن ممکن است برای رله‌های معمولی قابل تشخیص نباشد، از حفاظت خطای زمین محدود (REF) استفاده می‌شود. این تابع معمولاً در رله‌های دیفرانسیل ترانسفورماتور وجود دارد؛ برای نمونه قیمت رله دیفرانسیل ترانس زیمنس 7UT را بررسی کنید.

تنظیم رله ارت فالت

مقدار حساسیت رله ارت فالت به هدف حفاظت بستگی دارد. برای حفاظت افراد در برابر برق‌گرفتگی، مقادیر ۳۰ یا ۱۰۰ میلی‌آمپر، برای جلوگیری از آتش‌سوزی مقادیر حدود ۳۰۰ میلی‌آمپر و برای حفاظت تجهیزات در شبکه‌های صنعتی، مقادیر بالاتر مانند نیم تا چند آمپر انتخاب می‌شود تا نشتی طبیعی کابل‌های طولانی و فیلترهای اینورترها باعث قطع کاذب نشود. زمان تأخیر هم برای ایجاد سلکتیویته تنظیم می‌شود: رله‌های فیدرهای پایین‌دست سریع‌تر و رله ورودی اصلی با تأخیر بیشتر عمل می‌کنند.

نصب و سیم‌بندی رله ارت فالت

در نصب CBCT، همه فازها و نول باید از داخل ترانس عبور کنند، اما سیم ارت (PE) هرگز نباید از آن رد شود؛ در غیر این صورت جریان نشتی دوباره از ترانس برمی‌گردد و رله آن را نمی‌بیند. کابل‌ها بهتر است در مرکز ترانس قرار بگیرند و نول پس از CBCT نباید دوباره به ارت وصل شود. کنتاکت خروجی رله ارت فالت معمولاً به بوبین قطع (شنت تریپ) کلید اصلی وصل می‌شود؛ در تابلوهای فشار متوسط، سلامت همین مسیر قطع را می‌توان با انواع رله TCS پایش کرد. دکمه تست رله را هم به‌صورت دوره‌ای فشار دهید تا از سلامت مدار مطمئن شوید.

قیمت رله ارت فالت به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت رله ارت فالت به برند، محدوده تنظیم حساسیت و زمان، نوع شکل موج قابل تشخیص، نمایشگر دیجیتال یا آنالوگ، تعداد کنتاکت‌های خروجی، ولتاژ تغذیه و امکاناتی مانند پیش‌آلارم و ارتباط Modbus بستگی دارد. CBCT هم معمولاً جداگانه تهیه می‌شود و قطر آن باید با کابل‌های مدار متناسب باشد. به دلیل نوسانات نرخ ارز، برای اطلاع از قیمت روز و موجودی هر مدل، صفحه همان محصول را ببینید یا برای استعلام قیمت روز با کارشناسان فروش تماس بگیرید.

خرید رله ارت فالت از برق و صنعت شاهین

برق و صنعت شاهین انواع رله ارت فالت فشار ضعیف و رله‌های حفاظتی دارای تابع خطای زمین را برای تابلوسازان، پیمانکاران و واحدهای بهره‌برداری عرضه می‌کند. برای انتخاب دقیق، ولتاژ و نوع شبکه، جریان نامی کلید، قطر کابل‌ها و هدف حفاظت را پیش از خرید رله ارت فالت برای کارشناسان ما بفرستید.

سوالات متداول درباره رله ارت فالت

تفاوت ارت فالت و ارت لیکیج چیست؟

در بازار این دو عبارت اغلب به جای هم به کار می‌روند. معمولاً «ارت لیکیج» به نشتی‌های کوچک در حد میلی‌آمپر برای حفاظت افراد و آتش‌سوزی و «ارت فالت» به جریان‌های خطای بزرگ‌تر برای حفاظت تجهیزات اشاره دارد.

آیا رله حرارتی جلوی خطای زمین موتور را می‌گیرد؟

خیر. رله حرارتی فقط اضافه‌بار را تشخیص می‌دهد و نشتی‌های کوچک به زمین را نمی‌بیند؛ برای حفاظت کامل موتور، رله ارت فالت را در کنار انواع رله حرارتی به کار ببرید.

چرا رله ارت فالت بدون دلیل قطع می‌کند؟

رایج‌ترین دلایل، تنظیم حساسیت کمتر از نشتی طبیعی مدار، عبور سیم ارت از CBCT، اتصال نول به ارت پس از CBCT و هارمونیک‌های اینورترها هستند.